company courses catalog partners news
 


3. ระบบสารสนเทศและเทคโนโลยีสารสนเทศ

หนังสืออิเล็กทรอนิกส์  (e-Book) 

“อีบุ๊ค” (eBook, EBook, e-Book)  เป็นคำภาษาต่างประเทศ ย่อมาจากคำว่า
electronic bookหมายถึงหนังสือที่สร้างขึ้นด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์มีลักษณะเป็นเอกสาร
อิเล็กทรอนิกส์ โดยปกติมักจะเป็นแฟ้มข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่สามารถอ่านเอกสารผ่านทางหน้าจอ
คอมพิวเตอร์ทั้งในระบบออฟไลน์และออนไลน์ 



ฉะนั้น  e-Book หมายถึง  หนังสือหรือเอกสารอิเล็กทรอนิกส์ ที่ผู้อ่านสามารถอ่านผ่านทางอินเทอร์เน็ต
หรืออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์พกพาอื่นๆได้สำหรับหนังสือหรือเอกสารอิเล็กทรอนิกส์นี้จะมีความหมายรวมถึง
เนื้อหาที่ถูกดัดแปลงอยู่ในรูปแบบที่สามารถแสดงผลออกมาได้โดยเครื่องมืออิเล็กทรอนิกส์มีลักษณะการ
นำเสนอที่คล้ายคลึงกับการอ่านหนังสือ แต่จะมีลักษณะพิเศษ คือ สะดวกและรวดเร็ว ในการค้นหา
และผู้อ่านสามารถอ่าน พร้อมๆ กันได้โดยไม่ต้องรอให้อีกฝ่ายส่งคืนห้องสมุด เช่นเดียวกับหนังสือใน
ห้องสมุดทั่วๆ ไป

คุณลักษณะของหนังสืออิเล็กทรอนิกส์สามารถปฏิสัมพันธ์และโต้ตอบกับผู้เรียนได้ สามารถแทรกภาพ
เสียง ภาพเคลื่อนไหว แบบทดสอบ และสามารถสั่งพิมพ์เอกสารที่ต้องการออกทางเครื่องพิมพ์ได้
อีกประการอีบุ๊คหนึ่งที่สำคัญก็คือ หนังสืออิเล็กทรอนิกส์สามารถปรับปรุงข้อมูลให้ทันสมัยได้ตลอดเวลา รูปแบบของหนังสืออิเล็กทรอนิกส์จัดทําขึ้นด้วย ระบบคอมพิวเตอร์ และสามารถอ่านได้จากหน้าจอคอมพิวเตอร์เหมือนเปิดอ่านจากหนังสือ ความสามารถมากมายเชื่อมโยง (Link) กับ หนังสืออิเล็กทรอนิกส์
เล่มอื่นๆได้ เพราะอยู่บนเครือข่าย www และมีบราวเซอร์ที่ทำหน้าที่ดึงข้อมูลมาแสดงให้ตามที่เราต้องการ
เหมือนการเล่นอินเตอร์เน็ตทั่วไป หนังสือ อิเล็กทรอนิกส์เป็นผลิตภัณฑ์ที่เป็นแผ่นจานข้อมูลเสียง เช่น ซีดีรอม แผ่นซีดีรอมสามารถจัดข้อมูลได้จำนวนมากในรูปแบบของตัวอักษรทั้ง
ลักษณะภาพดิจิตอล ภาพแอนิเมชั่น วีดีโอ ภาพเคลื่อนไหวต่อเนื่อง
คำพูด เสียงดนตรี และเสียงอื่น  รวมทั้งเราสามารถอ่านหนังสือ ค้นหาข้อมูล และสอบถามข้อมูลต่างๆ ทั้งในประเทศและต่างประเทศทั่วโลก ได้จาก
อินเตอร์เน็ต จากคอมพิวเตอร์เพียงเครื่อง เดียว หนังสืออิเล็กทรอนิกส์
เป็นแฟ้มข้อมูล ประเภทข้อความ (Text File) ซึ่งต้องเป็นไปตามหลัก
ของภาษา HTML (Hyper Text Mask Language) ที่ใช้เขียนโปรแกรมผ่านเครือข่ายคอมพิวเตอร์ ซอฟต์แวร์ที่
ใช้กับหนังสือ อิเล็กทรอนิกส์ ในปัจจุบันมี 2 ประเภทคือ ซอฟต์แวร์สําหรับการเขียนข้อมูลให้ออกมาเป็น
E-Book และ ซอฟต์แวร์สําหรับการอ่าน 

ตัวอย่างลักษณะไฟล์ของ Electronic Book

HTML เป็นรูปแบบที่ได้รับความนิยมสูงสุดงานประเภทนี้จะมีนามสกุลของไฟล์หลายๆแบบเช่น .htm หรือ .html
เป็นต้น สาเหตุหลักที่ได้รับความนิยมสูงสุดนั้นมาจากบราวเซอร์สําหรับเข้าชมเว็บต่างๆ เช่น Internet Explorer
หรือ Netscape Communication ที่ใช้กันทั่วโลก  สามารถอ่านไฟล์ HTML ได้ สําหรับไฟล์ XML ก็มีลักษณะ
เดียวกับไฟล์ HTML

PDF Portable หรือ Document Format ถูกพัฒนาโดย Adobe System Inc เพื่อจัดการเอกสารให้อยู่ใน รูปแบบที่เหมือนเอกสารพร้อมพิมพ์ ไฟล์ประเภทนี้สามารถอ่านได้โดยระบบปฏิบัติการจํานวนมากและรวมถึง
อุปกรณ์ E-Book Reader ของ Adobe ด้วย

PML พัฒนาโดย Peanut Press เพื่อใช้สําหรับสร้าง E-Books โดยเฉพาะอุปกรณ์พกพาต่างๆ ที่ สนับสนุน
ไฟล์ประเภท PML นี้จะสนับสนุนไฟล์นามสกุล .PDF ด้วย 

ประโยชน์ของหนังสืออิเล็กทรอนิกส์

สำหรับผู้อ่าน
1. สะดวกในการอ่าน ค้นหา หนังสือ
2. ไม่เปลืองที่ในการเก็บหนังสือ
3. อ่านหนังสือได้จากทุกที่ที่เชื่อมต่ออินเตอร์เน็ต

สำหรับห้องสมุด
1. สะดวกในการให้บริการหนังสือ
2. ไม่ต้องใช้สถานที่มากมายในการเก็บหนังสือ ไม่เสียค่าใช้จ่ายในส่วนนี้
3. ลดงานที่เกิดจากการซ่อม เก็บ จัดเรียง หนังสือ
4. ไม่เสียค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้นมาจากการจ้างพนักงานมาดูแลและซ่อมแซมหนังสือ
5. มีรายงานแสดงการเข้ามาอ่านหนังสือ

สำหรับสำนักพิมพ์และผู้เขียน
1. ลดขั้นตอนในการจัดทำหนังสือ
2. ลดค่าใช้จ่ายและความเสี่ยงในการจัดพิมพ์หนังสือ
3. ลดค่าใช้จ่ายในการจัดจำหน่ายผ่านช่องทางอื่นๆ
4. เพิ่มช่องทางในการจำหน่ายหนังสือ
5. เพิ่มช่องทางในการประชาสัมพันธ์ตรงถึงผู้อ่าน


ห้องสมุดอิเล็กทรอนิกส์ (e-Library)

e-Library  มาจากคำว่า electronic Library
หรือห้องสมุดอิเล็กทรอนิกส์ หมายถึง แหล่ง
ความรู้ที่บันทึกข้อมูลไว้ในเครื่องคอมพิวเตอร์
แม่ข่ายและให้บริการสารสนเทศทางอิเล็กทรอนิกส์
หรือผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ต 

องค์ประกอบการทำงานของห้องสมุดอิเล็กทรอนิกส์
ประกอบด้วย
1.  ระบบห้องสมุดอัตโนมัติ
2.  ห้องสมุดดิจิตอล
3.  ห้องสมุดเสมือน

1. ระบบห้องสมุดอัตโนมัติ  คือ  เป็นระบบการทำงานของห้องสมุดโดยใช้คอมพิวเตอร์ช่วย
เพื่อให้การทำงานของฝ่ายต่างๆในห้องสมุดสามารถทำงานเชื่อมโยงประสานกันได้อย่างต่อเนื่อง
โดยไม่ต้องทำงานด้วยมือซ้ำหลายๆครั้ง


2. ห้องสมุดดิจิตอล หมายถึง
ห้องสมุดที่มีการจัดการและให้บริการเนื้อหาของ
ข้อมูลในรูปแบบดิจิตอลที่ผู้ใช้เข้าถึงเนื้อหาฉบับเต็ม
ได้โดยตรงมีการสร้างหรือจัดหาข้อมูลดิจิตอลมา
จัดเก็บอย่างเป็นระบบเพื่อความสะดวกในการสืบค้น
และให้บริการผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ต

3. ห้องสมุดเสมือน หมายถึง
สถานที่ให้บริการสืบค้นข้อมูลข่าวสาร
อิเล็กทรอนิกส์โดยใช้คอมพิวเตอร์ผ่าน
ระบบเครือข่ายที่เชื่อมโยงกันได
้ทั่วโลกห้องสมุดเสมือนจึงเป็นที่รวม
แหล่งสารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์ที่มีการ
จัดการอย่างมีระบบและให้บริการค้นคืน
สารสนเทศแบบออนไลน์ในระบบ
เครือข่ายโดยที่ผู้ใช้สามารถเข้าถึง
ระยะไกลมายังห้องสมุดเพื่อสืบค้นและ
ใช้สารสนเทศของห้องสมุดหรือเชื่อม
โยงกับแหล่งสารสนเทศอื่นได้ทุกที่ใน
ระบบเครือข่าย เพื่อให้ผู้ใช้สามารถใช้ได้
ทุกเมื่อที่ต้องการอย่างมีประสิทธิภาพ
และประสิทธิผล

 

ดังนั้นความหมายของคำว่าห้องสมุดอิเล็กทรอนิกส์  ห้องสมุดดิจิตอลและห้องสมุดเสมือน
จึงมีความคล้าคลึงกันในหลายด้าน เช่น การจัดเก็บข้อมูลไว้ในระบบฐานข้อมูลในเครื่อง
คอมพิวเตอร์แม่ข่าย(Server)และให้บริการข้อมูลผ่านเครือข่ายแต่มีความแตกต่างในจุด
เน้นบางประการเช่นห้องสมุดดิจิตอลมีการบริการเนื้อหาข้อมูลโดยตรงห้องสมุดเสมือนเน้น
การเชื่อมโยงข้อมูลจากหลายแหล่งไว้ด้วยกันโดยไม่จำเป็นต้องมีอาคารสถานที่ในการ
จัดเก็บ เป็นต้น งานห้องสมุดมาเป็นระบบอัตโนมัติแบบอิเล็กทรอนิกส์ เช่น

ระบบที่สามารถให้บริการและตรวจสอบได้
ระบบบริการยืม - คืน ทรัพยากรด้วยแถบรหัสบาร์โค้ด
ระบบบริการสืบค้นข้อมูลทรัพยากร
ระบบตรวจเช็คสถิติการใช้บริการห้องสมุด
ระบบตรวจเช็คสถิติการยืม – คืนทรัพยากร
การสำรวจทรัพยากรประจำปี
การพิมพ์บาร์โค้ดทรัพยากรและสมาชิก



ประโยชน์ของ e-Library

การพัฒนาจากห้องสมุดแบบเดิมเป็น e-Library มีประโยชน์ ดังนี้
1. ลดปัญหาและอุปสรรคในการเข้าถึงแหล่งสารสนเทศ ผู้ใช้สามารถเข้าถึงสารสนเทศได้สะดวก และรวดเร็ว

2.  ช่วยให้ผู้ใช้สามารถเข้าถึงสารสนเทศจาก e-Library อื่นๆ นอกเหนือ e-Library ของตน

3. ขยายเวลาการให้บริการของห้องสมุดเป็นแบบ บริการ 24*7 คือบริการทุกวัน ตลอด 24 ชั่วโมง

4. ขยายพื้นที่การให้บริการ สามารถบริการให้กับคนทั่วโลกไม่ว่าผู้ใช้จะอยู่ส่วนไหนของโลก ก็สามารถ
สืบค้นสารสนเทศที่ต้องการได้ ด้วยความสะดวก และรวดเร็ว เช่นเดียวกับการดำเนินงานขององค์กรใน
ลักษณะ  e-office  และ e-commerce  เป็นต้น

5. ประหยัดพื้นที่ในการจัดเก็บทรัพยากรสารสนเทศ เพราะสารสนเทศของห้องสมุดจะอยู่ในรูปแบบของ
สื่ออิเล็กทรอนิกส์

6. ประหยัดเวลา และค่าใช้จ่ายของผู้ใช้บริการ ผู้ใช้บริการไม่จำเป็นเดินทางไปสืบค้น สารสนเทศที่ห้องสมุด
ก็สามารถสืบค้นข้อมูลได้

7. มีการใช้สารสนเทศที่คุ้มค่า เพราะทุกคนมีโอกาสในการเข้าถึงสารสนเทศ โดยไม่มีเวลาและสถานที่เป็น
อุปสรรค์ต่อไป 

3.2.7.2.  การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศในสาขาธุรกิจ พาณิชย์และสำนักงาน

 

3.2.7.2.1.  E-commerce: Electronic Commerce


E-commerce หรือการพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์  

หมายถึง การทำธุรกรรรมในเชิงธุรกิจทุกประเภทที่กระทำผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งรวมทั้งกิจกรรมการซื้อขาย การแลกเปลี่ยนสินค้าและกิจกรรมต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง เช่น การโฆษณา การประชาสัมพันธ์ การส่งสินค้า การชำระเงิน และการบริการด้านข้อมูล
เป็นต้น E-commerce นั้นสามารถให้บริการที่สะดวก รวดเร็ว และไม่จำกัดขอบเขตของผู้ใช้บริการและระยะเวลาทำการของหน่วยงาน

สื่ออิเล็กทรอนิกส์

หมายถึง สื่อที่ใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์เป็นเครื่องมือหลักในการปฏิบัติงานและติดต่อสื่อสารข้อมูล ใน E-commerce สื่ออิเล็กทรอนิกส์ของเรา ได้แก่ สื่อโทรทัศน์ สื่อเคเบิลทีวี เครื่องโทรสาร โทรศัพท์พื้นฐาน โทรศัพท์เคลื่อนที่ เครื่อง ATM ระบบการชำระเงินและโอนเงินอัตโนมัติ รวมทั้งเครือข่ายอินเทอร์เน็ต 

3.2.7.2.2.  E-business

E-business เป็นธุรกิจเชิงอิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งมีขอบเขตที่กว้างกว่า E-commerce เนื่องจากเป็นการพิจารณาถึงองค์ประกอบทุกส่วนของการดำเนินธุรกิจมิได้พิจารณาเพียงเฉพาะกิจกรรมการซื้อ-ขายเท่านั้น เป็นการปรับเปลี่ยนกลยุทธ์ทางธุรกิจผนวกกับเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อดำเนินธุรกรรมต่าง ๆ ให้กลายเป็นรูปแบบ Online และครอบคลุมได้ทั่วโลก


3.2.7.2.3.  การแลกเปลี่ยนข้อมูลทางอิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Data Interchange: EDI)

การแลกเปลี่ยนข้อมูลทางอิเล็กทรอนิกส์ หรือ EDI เป็นเทคโนโลยีที่ใช้คอมพิวเตอร์ในการรับ-ส่งเอกสารจากหน่วยงานหนึ่งไปยังอีกหน่วยงานหนึ่งโดยส่งผ่านเครือข่าย เช่น โทรศัพท์ สายเคเบิล ดาวเทียม เป็นต้น แทนการส่งเอกสารโดยพนักงานส่งสารหรือไปรษณีย์ ระบบ EDI จะต้องใช้รูปแบบของเอกสารที่เป็นมาตรฐานเพื่อให้หน่วยงานทางธุรกิจหรือองค์กรต่างๆ สามารถสื่อสารได้อย่างมีประสิทธิภาพ
สำหรับมาตรฐานของ EDI ในประเทศไทยถูกกำหนดโดยกรมศุลกากร ซึ่งเป็นหน่วยงานแรกที่นำระบบนี้มาใช้งาน คือ มาตรฐาน EDIFACT (Electronic Data Interchange for Administration, Commerce and Transport) ตัวอย่างของเอกสารที่นำมาใช้แลกเปลี่ยนข้อมูลด้วยระบบ EDI เช่น ใบสั่งซื้อสินค้า ใบเสนอราคา ใบกำกับสินค้า ใบเสร็จรับเงิน ใบกำกับภาษี เป็นต้นประโยชน์ของการใช้ระบบ EDI

ลดค่าใช้จ่ายด้านการจัดส่งเอกสาร

ลดเวลาทำงานในการป้อนข้อมูล ทำให้ข้อมูลมีความถูกต้องและลดข้อผิดพลาดจากการ
    ป้อนข้อมูลที่ซ้ำซ้อน

เพิ่มความรวดเร็วในการติดต่อสื่อสาร

ลดค่าใช้จ่ายและภาระงานด้านเอกสาร

แก้ปัญหาอุปสรรคทางภูมิศาสตร์และเวลา

ระบบสำนักงานอัตโนมัติ

ปัจจุบันสำนักงานได้นำมาใช้เป็นจำนวนมาก เนื่องจากความสะดวกรวดเร็ว ความถูกต้อง สามารถทำสำเนาได้เป็นจำนวนมาก เป็นต้น อุปกรณ์เทคโนโลยีสารสนเทศที่นำมาใช้ได้แก่ เครื่องพิมพ์ดีดอิเล็กทรอนิกส์ เครื่องเขียนตามคำบอกอัตโนมัติ (Dictating Machines) เครื่องอ่านและบันทึกวัสดุย่อส่วนเครื่องถ่ายเอกสารแบบหน่วยความจำ ฯลฯ อุปกรณ์เหล่านี้ นำไปประยุกต์ใช้กับงานสำนักงานได้ในหลายลักษณะ เช่น งานจัดเตรียมเอกสาร งานกระจายเอกสาร งานจัดเก็บและค้นคืนเอกสาร งานจัดเตรียมสารสนเทศในลักษณะภาพ งานสื่อสารสนเทศด้วยเสียง งานสื่อสารสารสนเทศด้วยภาพและเสียง เป็นต้น

การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศในสาขาอุตสาหกรรมและการผลิต

โรงงานอุตสาหกรรมหลายแห่งนำระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการ (Management Information System-MIS) เข้ามาช่วยจัดการงานด้านการผลิต การสั่งซื้อ การพัสดุ การเงิน บุคลากร และงานด้านอื่นๆ ในโรงงาน ตัวอย่างการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศในงานอุตสาหกรรมเช่น อุตสาหกรรมการพิมพ์ ใช้ระบบการพิมพ์อิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Publishing) ในการจัดเตรียมต้นฉบับ วิดีโอเท็กซ์ วัสดุย่อส่วน และเทเลเท็กซ์ได้ ส่วนอุตสาหกรรมการผลิตรถยนต์ มีการใช้คอมพิวเตอร์ออกแบบรถยนต์ ปฏิบัติการการผลิต (เช่น การพ่นสี การเชื่อมอุปกรณ์ต่างๆ เข้าด้วยกัน ฯลฯ)การขับเคลื่อนการบริการและการขาย

การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศในสาขาสาธารณสุขและการแพทย์

งานด้านสาธารณสุขได้นำเทคโนโลยี สารสนเทศมาใช้ในงานต่างๆ เช่น การลงทะเบียนผู้ป่วย การสร้างเครือข่ายข้อมูลทางการแพทย์ แลกเปลี่ยนข้อมูลของผู้ป่วย การให้คำปรึกษาทางไกลโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชำนาญ เทคโนโลยีสารสนเทศจะช่วยให้แพทย์สามารถเห็นหน้าหรือท่าทางของผู้ป่วยได้ ช่วยให้ส่งข้อมูลที่เป็นเอกสารหรือภาพเพื่อประกอบการพิจารณาของแพทย์ได้ ส่วนด้านให้ความรู้หรือการเรียน การสอนทางไกล ด้วยระบบวิดีโอคอนเฟอร์เรนซ์ เป็นต้น




 หน้า 7/8